Psikolojik Travma Nedir?

Psikolojik Travma, aniden ortaya çıkan korku, panik,kaygı, çaresizlik gibi duyguları çok yoğun bir şekilde yaşanmasıdır.

Travma Sonrası Stres Bozukluğu Nedir?

Travma sonrası stres bozukluğu, travmatik olay sonrası yaşanan olayın sık sık zihinde tekrar etmesi sonrası oluşan stres durumudur.

Travmatik Olay nedir?

Cinsel saldırı, taciz,tecavüz, aldatılma, savaş, ani ölümler, kazalar, doğal afetler, bir suça maruz kalma, rehin kalma, aniden ortaya çıkan ve ölümcül hastalıklara yakalanma gibi olaylardır.

Kişinin Yaşadığı Travmaya Karşı Tepkisi Hemen Ortaya Çıkar mı?

Bu süre kişiden kişiye değişmekle birlikte genelde hemen ortaya çıkan bazen bir durumdur, bunun ortaya çıkması 1 ayı bulur bazen 1 yılı… Kişi sonraki dönemde yaşadığı şeylerinde etkisi ile yaşadığı olayı sonradan travmatize edebilir.

ŞİDDET

Ortaya Çıkan Tepkiler Nedir?

Yaşanan travmanin sık sık zihinde canlandırılması, aynı olayın tekrar edeceği düşüncesi ile stres ve kaygı yaşanır. Travmayı çağrıştıran olaylara aşırı tepki verirler. Fiziksel olarak terleme, titreme, kızarma, kalp çarpıntısı, nefes daralması gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Mesela depreme maruz kalmış birisi depremin tekrar olacağı düşüncesini sık sık zihne gelir ve rahatsız edici bir etkisi vardır. En ufak bir sallantıyı (deprem olmasa dahi) deprem olarak algılar ve aşırı tepkiler verir.

İnsanın hayatında yaşayacağı üzüntü verici ve sıkıntı yaratan her şey travma sonrası stres bozukluğu yaşatır mı?

Her olay bu rahatsızlığı ortaya çıkarmaz, kişinin olaydan ne kadar etkilendiği de önemli ayrıca geçmişte yaşadığı hafif düzeyde de olsa bir travmanın olması travma sonrası stres bozukluğu yaşamasına neden olabilir. Yani yatkınlıkta bu aşamada etkiliyor. Aynı olayı yaşayıp TSSB yaşayan insanlar olduğu gibi etkilenmeyen insanlarda olmaktadır.Bazı kişilerde bu travmayı atlatması için sosyal destek yeterli olurken bazıları için ciddi bir psikolojik yardım gerekebiliyor.

Yaşanan Travma Sonrasında Ne Gibi Değişiklikler Oluyor?

Öncelikli olarak bilişsel sistem zedeleniyor, konsantre olma, hatırlama, algılama, dikkati bir olaya uzun süre verebilme, bilgi işleme gibi süreçleri olumsuz etkiliyor. Bu bilgiden yola çıkarsak okul başarısı, iş hayatı,sosyal hayatı ve evlilik hayatı olumsuz etkilenecektir.

Zaman veya Yaşanılanı Unutmaya Çalışmak. Bu Olumsuz Etkilerin Ortadan Kalkmasına Yardımcı Olur mu?

Zaman bazı kişilerde bu etkilerin azalmasına yardımcı olurken bazı kişilerde ise herhangi bir değişiklik sağlamıyor hatta bir psikolojik veya sosyal destek olmadığı zaman belirtiler artabiliyor.

Yaşanılanı unutmaya çalışma çabası bu durumu ortadan kaldırmıyor üstelik daha fazla etkilemesine bile neden olabiliyor. Çünkü zihinden bir şeyi atmaya çalışma eylemi zihnin o olay ile çalışması eylemidir. Yani onu zihnimizden atmaya çalışırken daha çok zihne çağırıyoruz ve bir süre sonra yine o olayın etkisine girdiğinizi farkediyoruz. Böylece olayın oluşturduğu etki daha fazla artıyor.

Travma Sonrası Stres Bozukluğunda Kullanılan Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Travma eğer kişide çok büyük etki yarattıysa ve kendine zarar verme riski varsa danışanın ilaç tedavisi ve yatarak tedavi alması gerekebilir. İlaçla birlikte uygulanan Psikoterapi kişinin tedaviye daha kısa zamanda yanıt vermesine yardımcı olacaktır.

Bunu yanı sıra Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) özellikle Psikolojik Travmalarda en etkili terapi yöntemi olarak kabul ettiği EMDR terapi diğer terapi yöntemlerine göre çok daha kısa sürede olumlu sonuçlar vermektedir.

Tedavi Edilmezse Sonrasında Görülebilecek Sorunlar Nelerdir?

Tedavi edilmediği takdirde yaşama uyum problemleri, kendine zarar verme, intihar, disosyatif kişilik bozuklukları gibi bozuklukların ortaya çıkma ihtimali yüksek. Öfke kontrol problemleri, bilişsel sistemde bozulmalar, alkol ve madde kötüye kullanımı, anksiyete bozuklukları,Somotoform bozukluklar gibi sorunlar ortaya çıkabilir.

Psikolog Ayhan ALTAŞ – Bursa

Psikoterapist & Hipnoterapist & Emdr Terapisti