Madde bağımlılığı konusunda ailelerin tutumları madde bağımlılığı tedavisinde çok önemlidir. Aileler çocuklarını kurtarmak adına bazen farkında olmadan çocuklarının madde bataklığına daha fazla saplanmalarına neden olabiliyorlar. Panik bir şekilde çocuklarının zarar görmemesi adına acele ile müdahalede bulunuyorlar. Bu müdahaleler genelde sorunların daha da aşılmaz bir hal almasına neden olmaktadır.

Sizlere madde bağımlılığı konusunda ailelerin yaptığı yanlışları ve dikkat etmesi gereken konulardan bahsedeceğim.

Madde bağımlısını tedaviye nasıl ikna ederim?

Ailelerin en çok sorduğu soru tedaviye nasıl ikna ederim?’dir. Madde kullanan bireyler madde ile hayatlarında var olan bazı problemleri çözüyorlar. Madde onların hayatlarında yer etmiş bir çözüm yoludur.  Maddeyi bırakmasını istemek onlar için bir tehdit olarak algılanmaktadır. Bu aşamada eğer madde kullanan birey maddenin verdiği zararın farkında değilse zararın farkına varmasına yönelik yaklaşılabilir. Bu yaklaşım madde seni öldürüyor, sana zarar veriyor gibi direk konuya girerek değil dolaylı yollardan maddenin onda yarattığı olumsuz durumları onun fark etmesine yardımcı olarak yapılabilir. Aileler sosyal desteği madde kullanan bireylerden eksik etmemelidirler. Her zaman yanınızdayız mesajını iyice vermeleri gereklidir. Zorla tedaviye götürmek, kandırarak götürmek genelde madde bağımlılarında direnç ortaya çıkarmaktadır. Bu yüzden mümkün olduğunca zorlamadan, zıtlaşmadan, aynı safta olduğunuzu hissettirerek yapmalısınız. Eğer madde bağımlısı tedavi olmak istemiyorsa siz istediğiniz kadar baskı yapın ya da farklı yollar deneyin tedaviye ikna olmayacaktır. Baskı yapmak veya kandırarak tedaviye yönlendirmek yerine açıkça madde kullanan kişinin sağlığıyla ilgili duydukları kaygılardan bahsetmeleri yerinde olacaktır. Biz senin durumunla alakalı kaygılarımızı ve senin neler yaşadığını anlamak adına senin için bir randevu ayarladık. Yaşadığın sorun hangi düzeyde ve tedavi ihtiyacın var mı bunu öğrenmek istiyoruz. Şeklinde bir yaklaşımda bulunulabilinir.

Maddeyi Bırak Demeyin?

Ailelerin yaptığı yanlışlardan birisi de maddeyi bırakmaları için baskı yapmalarıdır. Aile baskısı ile maddeyi bırakan madde bağımlısı yok denecek kadar azdır. Aile baskısı madde kullanan kişinin daha fazla stres yaşamasına ve madde yönelmesine neden olmaktadır. Kontrolünüz olsun fakat bu kontrol baskı haline gelmesin. Eğer baskı seviyesine gelirse riskli davranışlarda bulunabilirler.Özellikle maddeyi bırak! hala içiyor musun? yine mi içtin? gibi kişiye hem sık sık maddeyi hatırlatıcı  hem de kişinin kendini suçlu hissetmesine neden olacak  kelimelerden uzak durmak gerekir.

Onları Dinleyin!

Çocuklarınız ile iletişim halinde olun. Onları anlamaya çalışın ve her zaman yanlarında olduğunuzu hissettirin. Panikle ve kontrolsüz davranmak sorunu daha da büyütecektir. Aranızda ki iletişimi koparmamaya çalışın. Saldırgan ve işbirliği kurmaktan uzak yaklaşımlar aranızda ki iletişimi zedeleyecektir. İletişim problemi ise çocuğunuzun madde ile daha fazla iletişim kurmasına neden olacaktır.

Önce Aile Olarak Siz Bilgilenin!

Çocuğunuzun madde konusunda tedavi almasını istiyorsanız öncelikle aile olarak sizlerin bilgilenmesi önemlidir. Çocuğunuz için randevu almadan önce kendiniz randevu alıp tedavi süreci hakkında bilgilenin. Böylece tedavi süreci daha bilinçli bir şekilde ilerleyecektir.

Müdahil Olmayın!

Tedavi sürecinde terapistinizin yönlendirmesine göre hareket edin. Yanlış giden bir şeyler olduğunu düşünüyorsanız terapistiniz ile iletişime geçin. Tedavi sürecinde faydalı olacağını düşündüğünüz şeyleri terapistiniz ile danışarak ve ortak karar vererek yapın. Ailenin terapistle yaptığı sık görüşmeler, madde bağımlısı olan kişinin güvenini zedeleyebilir. Terapistin aileye özel bilgilerini paylaştığını düşünebilir. Bu da terapist ve danışan arasında ki güven ilişkisini zedeleyecektir. Bu yüzden terapist ile iletişim halinde olun fakat aşırı iletişim sürece zarar vereceğinden buna özen gösterin.

Psikolog Ayhan ALTAŞ – Bursa